3 oct 2016






O U T O N O





Chegou o tempo de Outono 
prás castañas varear. 
¡Chegou o tempo do sono
e a sazón de sementar!

(TERRA CHÁ, 1954)


…
Eu non sei decir cal é, nin adiviño
que froito ten o Outono máis logrado: 
se o millo bó, metálico e broslado
ou o membrillo, redondo e mareliño.
…

Outono é tempo das vendimas. 
As uvas maduras, tentadoras, 
tomaron o sol horas e horas
e lembran orballos e chorimas.
O vento baixa dende as cimas
con duras agullas feridoras
e as cubas, solemnes e señoras,
gardan, na adega, os seus enigmas. 
...

…
As árbores desnúdanse amodiño,
 derramando, a bocados, un tesouro: 
follas de prata, recamadas de ouro, 
nun solpor alampado e mareliño.
                                            ...

(POEMAS AO OUTONO, 1977)






                                                                                       




                                                                                                   Material recollido da web casamuseomanuelmaria.gal









20 sept 2016


Os equipos de dinamización comezan o curso con novas propostas para estudar e vivir en galego




 
O Portal da Lingua Galega, da Secretaría Xeral de Política Lingüística, ofrece unha mostra de materiais e actividades de referencia elaborados nos centros educativos

Santiago, 20 de setembro de 2016.- A Secretaría Xeral de Política Lingüística, no cumprimento das funcións que ten asignadas, ofrece no Portal da Lingua Galega unha mostra dos materiais máis representativos, coa finalidade de divulgalos e de estender, deste xeito, as boas prácticas na promoción do uso do galego.
Nesta selección podemos atopar dende o modelo de entrevista inicial de escolarización que nos ofrece a EEI Fernández Varela da Pobra do Caramiñal, ata axendas escolares coma a do CPI Aurelio Marcelino Rey García de Cuntis, dedicada a Carlos Casares con motivo do Día das Letras Galegas 2017, pasando polos adhesivos dinamizadores para decorar cartafoles e cadernos da Coordinadora de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística do Salnés ou a sinalización para colexios adaptada a alumnado con dificultades de alfabetización que propón o CEIP Heroínas de Sálvora de Aguiño (Ribeira).
Promoción do galego no ámbito educativo

A difusión de boas prácticas e de materiais de referencia dos e para os equipos de dinamización da lingua galega forma parte das liñas de traballo que a Secretaría Xeral de Política Lingüística da Consellería de Cultura e Educación dedica a promover o galego no eido do ensino. Ao mesmo obxectivo diríxense as axudas económicas aos equipos para que poidan desenvolver as súas propias iniciativas no exercicio da autonomía que se lles recoñece aos centros educativos, os Proxectos de innovación en dinamización lingüística, o Proxecto Antonio Fraguas ou programas de dinamización lingüística como Nós tamén creamos! ou Dragal. De todas estas actividades e convocatorias pódese atopar información no Portal da Lingua Galega.

10 jun 2016






Un día grande para celebrar todos os músicos


Día Europeo da Música
O Día Europeo da Música é unha 
iniciativa do Ministerio de Cultura Francés, que estableceu que cada ano, coincidindo co primeiro día do verán e o máis longo do ano, se celebrara a Festa da Música. Un evento no que músicos de todo tipo (profesionais, afeccionados, estudantes) toman as rúas das súas cidades e utilizan espazos pouco habituais para a expresión musical: estacións, museos, parques, edificios públicos, entre outros.
Por outro lado, a festa serve para animar ás institucións principais da música (orquestras, óperas, coros, etc) a que realicen actividades fóra dos seus espazos habituais. Ao dar a benvida a outros tipos de música, estas institucións participan nun intercambio cultural que conectan os centros da cidade e as súas áreas periféricas, ofrecendo concertos en hospitais, prisións, igrexas e promovendo encontros entre os músicos máis noveis e os profesionais. Na actualidade, este evento celébrase en máis de cen países do mundo.
Por primeira vez o Conservatorio  Profesional "Xoán Montes" súmase a conmemoración. Mágoa que non teñamos mais compañeiros de viaxe. Quen sabe se algún dos músicos ou agrupacións que nos lean animaranse a participar connosco nesta festa!
 







22 may 2016

Castelao, tenebrismo de luz norte

 No centenario da súa chegada a Pontevedra e da Fundación das Irmandades dá Fala, o sexto edificio do Museo de Pontevedra alberga ata o 5 de xuño a exposición “Castelao artista”. Os fundamentos do seu estilo (1905-1920)». O seu comisario Carlos Vale defende a tese dun Castelao comprometido coa pintura e reúne por primeira vez todas as súas obras de gran formato.

CEDIDA«O Cego» (1913)

Castelao foi pintor nun dos períodos máis convulsos e fértiles da historia da pintura. As vangardas históricas puxeron patas para arriba a academia e os manifestos sucedíanse e, á vez, negábanse uns a outros. Nesa época o artista sepárase do seu público e comeza en solitario a procura incesante de camiños novos. A maioría destas linguaxes son universais e intercambiables, sen un apego especial a un territorio ou a unha colectividade. O neoplasticismo e o constructivismo transitan por camiños contiguos desde sociedades ben distintas. O artista non pode esperar ao seu público. Está só e compórtase como o visionario que sabe algo que os demais nin sequera imaxinan. Os seus logros serán asumidos moitos anos despois. A comunicación verase fracturada porque o código é novo e a súa vixencia só poderá ser medida co paso do tempo. O mesmo tempo necesario para que o público chegue a comprendelo e a facelo seu.
Castelao foi pintor nesa época e estaba informado. Coñecía perfectamente o novo porque o vía cos seus ollos, no curso das súas viaxes. Pero Castelao non era capaz de comulgar co feroz individualismo do artista novo. O motor de Castelao sempre foi Galicia e nela atopou todo o que necesitaba para levantar a súa obra. A súa mirada é obviamente moi política e está ao servizo do seu pobo, sen concesións á moda. Non hai rastro desa ambición gregaria da que ás veces adoecen os máis arribistas, os que se alistan na nova lexión que a crítica ampara. Castelao nunca se desviou do seu destino, polo que a linguaxe empregada é natural e vernáculo. Nace da propia terra.
Agora ben, na pintura Castelao tivo que adoptar unha postura estética e un modo de facer. A pintura sempre esixe unha toma de posicións e ten os seus propios problemas. A pintura tamén é unha patria. Unha vez montado o lenzo sobre o caballete o pintor afronta o feito de pintar cunha necesaria nudez ideolóxica. A pintura expón as súas propias preguntas. Nese momento é máis útil invocar a Velázquez que a Karl Marx.
      CEDIDA«Mariñeiros» (1909)

En Mariñeiros de 1909, unha das obras máis claramente pictóricas presentes na mostra, a cor está tratado cun luminismo próximo a Sorolla. Pero as figuras están perfiladas coma se finalmente o debuxo puidéselle á mancha. É un Sorolla embridado. Esta supremacía do debuxo sobre a pintura é algo que uns anos máis tarde tamén veremos na obra de Carlos Maside.
Castelao sempre é debuxante. A súa maneira de debuxar é moi contemporánea e hoxe o seu estilo conviviría sen problemas na escena do cómic máis actual. Os cegos son personaxes moi recorrentes no seu imaxinario e precisamente os carteis de cegos son unha forma arcaica e profundamente popular do que hoxe coñecemos como cómic. Castelao tiña as vimbias de algo que aínda non existía. Tal é a súa importancia.
Castelao parece que pinta cando debuxa e parece que debuxa cando pinta. Non adopta un rexistro distinto, senón que adapta as xa mencionadas necesidades da pintura á súa persoal maneira de contar. O pincel e a pluma contan unha mesma historia. É aí onde se distancia dos seus contemporáneos porque a boa figuración sempre se apoia nunha narrativa e Castelao foi capaz de construír unha crónica fiel do seu tempo, empregando os medios artísticos ao servizo dun fin. E fíxoo sen desatenter a calidade da súa pincelada nin a potencia da súa mancha. Era, non hai dúbida, pintor. 



     VITOR MEJUTO «El Emigrante» (1918)

Da ilustración á pintura hai un salto de código. A entrada a outra dimensión. Aparecen a liquidez, o empastado e todas as vicisitudes do material. As peripecias ópticas da composición e as leccións dos vellos mestres. Pero, sobre todo, hai algo físico: un espazo que o espectador debe ocupar. Esa ruta segue aberta e hoxe artistas como O Roto aínda a transitan. Do papel prensa ao libro. Do libro á tea. Do quiosco á galería de arte. Esta viaxe non é sempre afortunado. En Castelao si.

Para comunicarse co seu pobo Castelao non cae no folclorismo nin en solucións amables. É como un gran observador barroco das clases populares. Hai máis épica na emigración que nun gran cadro bélico ou relixioso concibido para maior gloria da alta burguesía que, ao cabo, é quen paga. Os personaxes de Castelao son humildes pero non exentos de dignidade. As caras arrasadas dos cegos e a fonda pincelada, que nada ten que envexar a un Zuloaga, retratan a terra e quen a habita. O labrego é o protagonista. E o pescador. E o traballo e os oficios. Como no Ángelus de Millet. Castelao intelectualiza a súa linguaxe pictórica descendendo no seu discurso para mirar aos ollos do seu veciño, para compartir a súa pena ou a súa miseria, en definitiva, para dar voz a quen non a ten. Non necesitou subirse ao cabalo desbocado de ningunha vangarda para poñer a pintura galega no camiño que logo Maside e Seoane axudaron a construír.
Con todo no texto da súa soada conferencia Algo acerca da caricatura utiliza fundamentos teóricos propios de vangarda para colocar a arte da caricatura no lugar que lle corresponde. Di Castelao que a caricatura non esaxera, senón que fai unha selección dos trazos esencialmente expresivos. Para dicir máis con menos. Isto é economía de medios. Isto é minimalismo. Di ademais que o cerebro é máis rápido que os sentidos e que a percepción. Que a evolución humana e o progreso avanzan cara ao concreto. Isto é arte concreta. Pura construción. Isto demostra unha vez máis que Castelao coñecía os novos rumbos que se abrían paso pero preferiu recoller a herdanza de grandes debuxantes como Honoré Daumier e moito antes de grandes creadores de historia gráfica como o propio Goya, para construír o libreto ilustrado deste país.


CEDIDA«O apestado» (1916-18)

Nos grandes formatos é onde se mostra máis seguro, cun dominio da composición e a luz notables. Hai unha especie de tenebrismo de luz norte que achega a pintura de Castelao á Escola vasca do xa mencionado Zuloaga, de Aurelio Arteta ou de José Arrúe. Comparte con eles a necesidade de idealizar a paisaxe, o labrego e a romaría. A necesidade de ofrecer un testemuño pictórico dunha terra abandonada.

Fonte: FUGAS suplemento de ocio e cultura do xornal “La Voz de Galicia” 20/05/2016